Mewa srebrzysta – Ptak morskich wybrzeży i miejskich dachów

Mewa srebrzysta, znana również jako Larus argentatus, to fascynujący i wszechstronny mieszkaniec wybrzeży morskich oraz, co zaskakujące, miejskich dachów. Ten gatunek ptaka wodnego, zaliczany do rodziny mewowatych, jest widoczny nie tylko na europejskich wybrzeżach, ale również coraz częściej w polskich miastach.

  • W ostatnich dekadach mewa srebrzysta przeszła ciekawą ewolucję, zarówno pod względem systematyki, jak i adaptacji do zmieniających się warunków środowiskowych.
  • Artykuł ten przeniesie nas w świat tego niezwykłego ptaka, ukazując jego życie, zwyczaje oraz nieoczekiwane adaptacje, które uczyniły z niego tak wszechobecną część naszego krajobrazu.

Na podstawie zgromadzonych informacji, zarys artykułu o mewie srebrzystej (Larus argentatus) może wyglądać następująco:

Wstęp

mewa na trawie

Opis ogólny gatunku

Mewa srebrzysta[1] (Larus argentatus), jest dużym, masywnym ptakiem wodnym należącym do rodziny mewowatych. Charakteryzuje się krępą sylwetką, wydatnym dziobem oraz wyróżniającym się ubarwieniem. Dorośli osobnicy w szacie godowej mają grzbiet i skrzydła popielate, czarne końce skrzydeł z białymi plamkami, a resztę ciała białą. Głowa w szacie spoczynkowej może mieć szare kreskowanie. Mewy srebrzyste osiągają ostateczne ubarwienie w czwartym roku życia i mogą przybierać różne szaty w ciągu swojego rozwoju.

Krótki przegląd rozprzestrzenienia

Mewa srebrzysta zamieszkuje głównie północną i zachodnią Europę, występując na brzegach mórz, ujściach rzek, dużych jeziorach oraz zbiornikach zaporowych. Jej zasięg obejmuje obszary od Danii, przez Półwysep Skandynawski, aż po północną Rosję i Półwysep Kolski. Zimuje głównie w północnej i zachodniej Europie. W Polsce gatunek ten pojawił się w latach 60-tych i obecnie gnieździ się głównie na płaskich dachach budynków oraz na betonowych powierzchniach nad wodą w większych miastach polskiego wybrzeża, z coraz częstszym pojawianiem się również w głębi kraju.

Systematyka i ewolucja

mewa

Rewolucja w systematyce mew

W ostatnich dwudziestu latach systematyka mew uległa znaczącym zmianom, głównie dzięki postępom w analizach genetycznych. Dzięki temu z dawnych podgatunków mewy srebrzystej wyodrębniono nowe, odrębne gatunki, takie jak mewa białogłowa, romańska oraz armeńska. Tym samym, mewa srebrzysta, która kiedyś była uważana za jeden szeroko rozprzestrzeniony gatunek, teraz reprezentuje znacznie bardziej zróżnicowaną grupę.

Podgatunki i ich zasięg

Obecnie (stan na 2020 rok) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny wyróżnia dwa podgatunki mewy srebrzystej: Larus argentatus argentatus oraz Larus argentatus argenteus. L. a. argentatus zamieszkuje obszar od Danii przez Półwysep Skandynawski aż po północną Rosję, zimując głównie w północnej i zachodniej Europie. Natomiast L. a. argenteus występuje na Islandii, Wyspach Owczych, Wyspach Brytyjskich oraz na wybrzeżach Europy Zachodniej.

mewa na plazy

Mewa srebrzysta w Polsce

W Polsce mewa srebrzysta zaczęła gnieździć się nielicznie od 1968 roku. Obecnie kolonie lęgowe znajdują się głównie na płaskich dachach budynków i nad wodą w większych miastach polskiego wybrzeża. Mewa ta licznie pojawia się na wybrzeżu podczas przelotów, a sporadycznie również w głębi kraju, np. środkowym odcinku Wisły. Jej zasięg i liczebność w Polsce stopniowo się poszerzają.

Charakterystyka fizyczna

mewa

Wygląd dorosłych i młodych ptaków

Dorosłe mewy srebrzyste wyróżniają się śnieżnobiałym ciałem z popielatoszarymi skrzydłami i czarnymi końcami lotek z białymi plamkami. Młode ptaki natomiast charakteryzują się szarobrunatnym ubarwieniem, pokrytym z wierzchu wyraźnym, łuskowanym wzorem, a od spodu kreskowanym.

mewa w locie

Różnice w ubarwieniu

W szacie spoczynkowej dorosłych ptaków pojawia się szare kreskowanie na głowie, podczas gdy młode ptaki mają czarny dziób i cielistobrązowe nogi. Szatę ostateczną mewy srebrzyste nakładają w czwartym roku życia.

Rozmiary i masa ciała

Mewa srebrzysta jest ptakiem o imponujących rozmiarach. Poniżej przedstawiam tabelę z kluczowymi wymiarami:

ParametrWartości
Długość ciała55 – 68 cm
Rozpiętość skrzydeł130 – 150 cm
Masa ciała600 – 1500 g
Rozmiary te czynią mewę srebrzystą jednym z większych przedstawicieli swojego rodzaju, przewyższającą wielkością wiele innych gatunków mew.

Zachowanie i ekologia

mewa

Głos i komunikacja

Mewa srebrzysta jest głośnym i hałaśliwym ptakiem. Jej charakterystyczne uporczywe okrzyki, brzmiące jak „kija!” lub „kjoł!”, są częścią jej zachowań komunikacyjnych. Te donośne głosy służą zarówno do komunikacji wewnątrzgatunkowej, jak i do odstraszania intruzów z terenu ich gniazd.

Biotop i preferowane siedliska

Mewa srebrzysta preferuje brzegi mórz, ujścia rzek, wyspy w nurcie dużych jezior, zbiorniki zaporowe i stawy hodowlane. Lęgnie się na piaszczystych lub skalistych plażach lub na słabo porośniętych obszarach. Zmiany w środowisku i adaptacja do życia w mieście sprawiły, że coraz częściej można je spotkać również na dachach budynków w większych miastach, zwłaszcza w Polsce.

Strategie lęgowe i rozmnażanie

Mewy srebrzyste są ptakami monogamicznymi, które tworzą kolonie lęgowe na różnego typu wybrzeżach. Lęg zaczynają od kwietnia do czerwca, składając 1–3 oliwkowozielonych jaj. Wysiadywanie trwa 23–29 dni i jest zadaniem obu rodziców. Pisklęta są zdolne do lotu w wieku 7 tygodni, a pierwszy lęg wyprowadzają w wieku około 3 lat. Strategia ta pozwala na efektywne wychowanie potomstwa w zmiennym środowisku nadmorskim.

Pożywienie

mewa

Dieta i metody zdobywania pokarmu

Mewa srebrzysta jest ptakiem wszystkożernym, a jej dieta obejmuje zarówno pokarm zwierzęcy, jak i odpadki. Zjada płazy, ryby, ssaki, a także jagody i różne odpadki. Potrafi nurkować w wodzie, by chwytać zdobycz, a także zbiera małże, które zrzuca z wysoka, by rozbić ich skorupy o twarde podłoże. Szuka pokarmu także w pobliżu płynących kutrów rybackich i na wysypiskach śmieci.

Kleptopasożytnictwo

Mewy srebrzyste często wykazują zachowania kleptopasożytnicze, kradnąc pokarm innym ptakom. Na przykład zmuszają kormorany do zwymiotowania złowionych ryb lub odbierają wyłowione małże grążycom. Ta strategia pozwala im na wykorzystywanie zdobyczy innych ptaków, zwłaszcza w środowiskach, gdzie pokarm jest ograniczony lub trudny do zdobycia.

Wędrówki i przemieszczanie się

mewa w locie

Charakterystyka lotu

Mewy srebrzyste latają wolno, ale wytrwale i elegancko, doskonale opanowując lot szybujący na prądach wstępujących. Są to ptaki umiejętnie wykorzystujące warunki atmosferyczne do oszczędzania energii podczas lotu. Chętnie przysiadają na wystających z wody palach, kamieniach czy masztach statków.

Migracje i zimowiska

Część populacji mewy srebrzystej jest osiadła, szczególnie te z zachodnioeuropejskich obszarów. Pozostałe, zwłaszcza północnoeuropejskie, są ptakami wędrownymi. W okresie zimowym, ptaki te przemieszczają się w głąb lądu lub w kierunku cieplejszych obszarów. Ich migracyjne trasy zależą od podgatunku i lokalnych warunków, a ich zimowiska obejmują różnorodne środowiska wodne i przybrzeżne.

Ochrona i status populacji

mewa na slupku

Status ochrony międzynarodowej i w Polsce

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje mewę srebrzystą za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern). W Polsce jest ona chroniona częściowo, a na Czerwonej liście ptaków Polski sklasyfikowana jako gatunek najmniejszej troski.

Szacunki liczebności populacji

Globalna populacja mewy srebrzystej szacowana jest na 1,37–1,62 miliona dorosłych osobników. W Polsce, w latach 2007–2012, liczebność populacji lęgowej oszacowano na 2700–3000 par.

Zagrożenia i wyzwania ochronne

Głównym wyzwaniem dla ochrony mewy srebrzystej jest utrata naturalnych siedlisk lęgowych i zmiany w dostępności pokarmu, częściowo spowodowane działalnością człowieka. Zagrożeniem są również drapieżniki, które wyszukują i plądrują gniazda mew, wyjadając młode i jaja. Wyzwaniem jest także adaptacja ptaków do życia w miejskich środowiskach, co wiąże się z ryzykiem kolizji z budynkami i pojazdami.

Mewa srebrzysta a inne gatunki mew

mewa

Porównanie z blisko spokrewnionymi gatunkami

Mewa srebrzysta jest łatwa do pomylenia z kilkoma blisko spokrewnionymi gatunkami, zwłaszcza mewą białogłową i romańską. Kluczową różnicą między tymi gatunkami są kolory nóg: dorosłe mewy białogłowe i romańskie mają żółte nogi, podczas gdy u mewy srebrzystej są one cieliste. Różnią się także sylwetką – mewa białogłowa wydaje się najsmuklejsza z trzech gatunków, z lekko wydłużonym dziobem. Zasięg głównych lęgowisk również się różni: mewa romańska gnieździ się wokół wybrzeży Morza Śródziemnego oraz Półwyspu Iberyjskiego, a mewa białogłowa jest częstsza w głębi lądu, zasiedlając obszary takie jak południowa Ukraina, Rosja i dalej na wschód.

Kluczowe cechy rozróżniające

Kluczowe cechy rozróżniające mewę srebrzystą od blisko spokrewnionych gatunków to:

  1. Kolor Nóg: Mewa srebrzysta ma cieliste nogi, podczas gdy mewa białogłowa i romańska mają żółte nogi.
  2. Sylwetka: Mewa białogłowa jest smuklejsza z lekko wydłużonym dziobem, podczas gdy mewa srebrzysta jest bardziej masywna.
  3. Zasięg Lęgowisk: Mewa romańska gnieździ się głównie wokół Morza Śródziemnego, a mewa białogłowa w głębi lądu (np. w południowej Ukrainie, Rosji), natomiast mewa srebrzysta zamieszkuje głównie północne i zachodnie wybrzeża Europy.
  4. Ubarwienie: U mewy srebrzystej w szacie godowej dominuje śnieżnobiałe ciało z popielatoszarymi skrzydłami, w odróżnieniu od bardziej zróżnicowanego ubarwienia u innych gatunków.

Podsumowanie i znaczenie dla ekosystemów

Mewa srebrzysta (Larus argentatus) jest ważnym elementem ekosystemów nadmorskich i miejskich. Jako gatunek wszystkożerny, odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu równowagi w środowisku, przyczyniając się do ograniczenia populacji drobnych zwierząt i ryb, a także do usuwania odpadów organicznych. Jej obecność wskazuje na zdrowie ekosystemu, a zdolność do adaptacji do zmieniających się warunków środowiskowych jest godna uwagi. Mewa srebrzysta, będąc zarówno częścią przyrodniczych krajobrazów, jak i miejskich siedlisk, pokazuje, jak dzikie zwierzęta mogą współistnieć z ludźmi w zrównoważony sposób.

FAQ – Często zadawane pytania

Mewa siwa, a srebrzysta?

Mewa siwa (Larus canus), znana również jako mewa pospolita, i mewa srebrzysta (Larus argentatus) to dwa blisko spokrewnione gatunki mew, które często można spotkać w podobnych siedliskach, ale różnią się kilkoma kluczowymi cechami:

  1. Rozmiar i Wymiary: Mewa siwa jest mniejsza od mewy srebrzystej. Długość ciała mewy siwej wynosi 40–46 cm, rozpiętość skrzydeł to 110–125 cm, a masa ciała waha się od 290 do 552 g (do 586 g dla podgatunku camtschatschensis). Tymczasem mewa srebrzysta ma długość ciała około 55–68 cm, rozpiętość skrzydeł 130–150 cm i masę ok. 600–1500 g​​.
  2. Wygląd: Mewy siwe mają okrągłą głowę z małym dziobem. Dorosłe ptaki w upierzeniu godowym są białe, z bladopopielatym grzbietem i pokrywami skrzydłowymi z białymi tylnymi krawędziami. Ich nogi są żółtozielonkawe, a dziób czysto żółty. W upierzeniu spoczynkowym pojawiają się drobne szarobrązowe plamki na wierzchu głowy i na karku. Młode mewy siwe są białe z brązowymi plamkami na ciele​​.
  3. Głos: Głos mewy siwej jest przenikliwy i wyższy od mewy srebrzystej, z charakterystycznymi krzykami „kyau” i „gue gue gue”​​.
  4. Biotop: Mewa siwa preferuje brzegi mórz, dużych rzek i jezior śródlądowych, piaszczyste plaże, wydmy, przybrzeżne wyspy, stojące zbiorniki wodne, bagna i mokradła. Często zamieszkuje suche miejsca z dobrą widocznością, unikając wysokiej i gęstej roślinności​​.
  5. Zasięg i Migracja: Mewa siwa jest w większości ptakiem wędrownym, zamieszkującym Eurazję, głównie północną. W Polsce gnieździ się nielicznie i nierównomiernie, choć spotkać ją można na całym niżu. Licznie zimuje na wybrzeżu Bałtyku​​.

Podsumowując, mewa siwa jest mniejsza, ma inny kształt głowy i dzioba, a także różni się głosem i preferowanymi siedliskami od mewy srebrzystej.

Czy mewa srebrzysta jest pod ochroną?

Tak, mewa srebrzysta (Larus argentatus) jest objęta ochroną. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje ją za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern). W Polsce, mewa srebrzysta jest chroniona częściowo, a na Czerwonej liście ptaków Polski sklasyfikowana została jako gatunek najmniejszej troski​​. Oznacza to, że choć nie jest uznawana za gatunek zagrożony, to jednak podlega pewnym formom ochrony, mając na celu zachowanie jej populacji i siedlisk.

Jak długo żyje mewa?

Średnia długość życia mewy w naturze może wynosić od 10 do 15 lat, choć niektóre osobniki mogą żyć znacznie dłużej. W przypadku mew srebrzystych (Larus argentatus) odnotowywano, że mogą one żyć nawet ponad 20 lat. Długość życia ptaków zależy od wielu czynników, w tym warunków środowiskowych, dostępności pożywienia, obecności drapieżników oraz zagrożeń stworzonych przez człowieka.

Czy mewa odlatuje na zimę?

Nie wszystkie mewy odlatują na zimę z Polski. W przypadku mewy srebrzystej (Larus argentatus), część populacji jest osiadła, szczególnie te znajdujące się na zachodzie Europy. Inne populacje, zwłaszcza te z obszarów północniejszych, są ptakami wędrownymi i mogą przemieszczać się w kierunku cieplejszych obszarów na zimę. W Polsce mewy srebrzyste często pozostają na wybrzeżu Bałtyku przez cały rok, choć niektóre osobniki mogą migrować w głąb kraju lub do innych regionów na zimę.

Mewa, a rybitwa?

Mewy i rybitwy to różne rodzaje ptaków, choć obie należą do rodziny mewowatych (Laridae). Mewy są zazwyczaj większe, mają mocniejszą budowę ciała i krótsze skrzydła niż rybitwy. Ich dzioby są zwykle grubsze i mocniejsze, co odzwierciedla ich bardziej wszechstronną dietę, która może obejmować ryby, odpadki i inne pokarmy. Mewy często są osiadłe lub półosiadłe.

Rybitwy natomiast są zazwyczaj smuklejsze, z długimi, wąskimi skrzydłami i długimi, cienkimi dziobami przystosowanymi do łapania ryb. Są znane ze swoich długich, często transkontynentalnych, migracji. Obydwa rodzaje ptaków wykazują różne zachowania lęgowe i społeczne, choć współdzielą wiele siedlisk nadmorskich i wodnych.

Co je mewa?

Mewy są wszystkożerne, co oznacza, że ich dieta jest bardzo różnorodna. Zwykle jedzą ryby, skorupiaki, małże, a także różne małe zwierzęta, takie jak płazy, ssaki, a nawet pisklęta innych ptaków. Potrafią również spożywać odpadki, co często obserwuje się w obszarach miejskich i nadmorskich. Ponadto mewy mogą zjadać jagody i inne roślinne pokarmy, zwłaszcza gdy inne źródła pożywienia są trudniej dostępne.


Dodaj komentarz